Seksyen 302 Kanun Keseksaan: maksud dan hukuman bagi kesalahan bunuh
- Undang-undang
- Kanun Keseksaan (Akta 574)
- Status
- Dipinda pada 2023
- Kemas kini terakhir
Jawapan ringkas
Seksyen 302 Kanun Keseksaan ialah peruntukan hukuman bagi kesalahan bunuh. Sesiapa yang disabitkan boleh dihukum mati, atau dipenjarakan tidak kurang 30 tahun dan tidak lebih 40 tahun. Jika tidak dihukum mati, pesalah juga dikenakan tidak kurang 12 sebatan.
Teks peruntukan
"Whoever commits murder shall be punished with death or imprisonment for a term of not less than thirty years but not exceeding forty years and if not sentenced to death, shall also be punished with whipping of not less than twelve strokes."
Seksyen 302, Kanun Keseksaan, sebagaimana dipinda oleh seksyen 34 Akta 846. Teks sahih Kanun Keseksaan ialah teks bahasa Inggeris.
Terjemahan tidak rasmi: sesiapa yang melakukan bunuh hendaklah dihukum mati atau dipenjarakan selama tempoh tidak kurang daripada tiga puluh tahun tetapi tidak melebihi empat puluh tahun, dan jika tidak dihukum mati, hendaklah juga dihukum sebat tidak kurang daripada dua belas sebatan.
Sebelum 4 Julai 2023, seksyen ini hanya berbunyi "shall be punished with death". Hukuman mati ketika itu mandatori. Lihat hukuman mati mandatori.
Apa yang dikira "bunuh"
Seksyen 302 hanya menetapkan hukuman. Takrif bunuh terletak dalam seksyen 300. Menyebabkan kematian orang lain menjadi kesalahan bunuh jika perbuatan itu dilakukan dalam salah satu keadaan berikut:
- dengan niat untuk menyebabkan kematian;
- dengan niat menyebabkan kecederaan yang pelaku tahu mungkin menyebabkan kematian mangsa itu;
- dengan niat menyebabkan kecederaan yang, pada lazimnya, cukup untuk menyebabkan kematian; atau
- pelaku tahu perbuatannya begitu berbahaya sehingga hampir pasti menyebabkan kematian, dan dia melakukannya tanpa sebarang alasan yang munasabah.
Pendakwaan perlu membuktikan salah satu daripada keadaan ini melampaui keraguan munasabah.
Bila ia bukan bunuh
Seksyen 300 menyenaraikan lima pengecualian. Jika salah satu terpakai, kesalahan itu turun menjadi "mematikan orang dengan salah yang tidak terjumlah kepada bunuh" dan dihukum di bawah seksyen 304, bukan 302:
- bangkitan marah yang berat dan mengejut sehingga pelaku hilang kawalan diri;
- melampaui had hak mempertahankan diri, dengan suci hati;
- penjawat awam yang melampaui kuasanya ketika bertugas, dengan suci hati;
- pergaduhan mengejut tanpa niat terdahulu, dalam keadaan marah; dan
- mangsa yang berumur lebih 18 tahun merelakan kematiannya.
| Seksyen | Kesalahan | Hukuman |
|---|---|---|
| 302 | Bunuh | Mati, atau penjara 30 hingga 40 tahun dan tidak kurang 12 sebatan |
| 304(a) | Mematikan orang dengan niat, tetapi tidak terjumlah kepada bunuh | Penjara sehingga 30 tahun, dan boleh didenda |
| 304(b) | Mematikan orang dengan pengetahuan tetapi tanpa niat | Penjara sehingga 10 tahun, atau denda, atau kedua-duanya |
Bagaimana mahkamah memilih hukuman
Akta tidak menyenaraikan faktor yang mesti ditimbang. Mahkamah menilai keseluruhan fakta kes, antaranya cara pembunuhan dilakukan, tahap perancangan, peranan tertuduh jika ada beberapa pelaku, usia dan latar belakangnya, serta kesan terhadap keluarga mangsa.
Semakan oleh Mahkamah Persekutuan di bawah Akta 847 memberi gambaran tentang pendekatan mahkamah: daripada lebih 900 hukuman mati yang disemak, 47 dikekalkan, dan data separuh jalan menunjukkan kes yang dikekalkan ialah kes bunuh. Lihat keputusan semakan hukuman.
Wanita dan lelaki berumur lebih 50 tahun tidak dikenakan sebatan. Lihat hukuman sebat.
Prosedur kes 302
- Pertuduhan. Tertuduh lazimnya dihadapkan ke Mahkamah Majistret terlebih dahulu. Tiada pengakuan direkodkan kerana kes bunuh berada di bawah bidang kuasa Mahkamah Tinggi, dan kes kemudiannya dipindahkan ke sana untuk dibicarakan.
- Jaminan. Bunuh ialah kesalahan yang tidak boleh dijamin. Di bawah seksyen 388 Kanun Tatacara Jenayah, tertuduh bagi kesalahan yang boleh dihukum mati tidak dilepaskan dengan jaminan, kecuali mahkamah boleh menimbangnya bagi tertuduh bawah 16 tahun, wanita, atau orang yang sakit atau uzur.
- Rayuan. Sabitan dan hukuman boleh dirayu ke Mahkamah Rayuan dan kemudian ke Mahkamah Persekutuan.
Soalan lazim
302 Kanun Keseksaan hukuman apa?
Hukuman bagi kesalahan bunuh: mati, atau penjara 30 hingga 40 tahun berserta tidak kurang 12 sebatan.
Adakah kes 302 masih hukuman gantung mandatori?
Tidak. Sejak 4 Julai 2023, hakim boleh memilih antara hukuman mati dan hukuman penjara.
Apa maksud "dibaca bersama seksyen 34"?
Seksyen 34 berkenaan niat bersama. Apabila beberapa orang melakukan perbuatan jenayah bagi mencapai niat yang sama, setiap seorang bertanggungjawab seolah-olah dia melakukannya seorang diri. Pertuduhan "seksyen 302 dibaca bersama seksyen 34" bermaksud tertuduh didakwa membunuh bersama-sama orang lain.
Bolehkah kanak-kanak dihukum mati kerana membunuh?
Tidak. Seksyen 97 Akta Kanak-Kanak 2001 melarang hukuman mati terhadap seseorang yang berumur bawah 18 tahun semasa kesalahan dilakukan.
Sumber
- Kanun Keseksaan (Akta 574), seksyen 34, 300, 302 dan 304. Undang-Undang Malaysia, Jabatan Peguam Negara.
- Akta Pemansuhan Hukuman Mati Mandatori 2023 (Akta 846), seksyen 34.
- Kanun Tatacara Jenayah (Akta 593), seksyen 388.